Sử dụng lược đồ tư duy trong dạy học môn Tin học.

Nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo là một nhu cầu bức thiết của xã hội ngày nay. Trong đó việc đổi mới phương pháp dạy học được xem là khâu vô cùng quan trọng hiện nay ở tất cả các cơ sở giáo dục nhằm phát huy tính tích tích cực chủ động sáng tạo của học sinh .

Một trong những biện pháp đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là sử dụng các kĩ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh. Một trong số đó là kỹ thuật dạy học "Sử dụng lược đồ tư duy". 

SỬ DỤNG LƯỢC ĐỒ TƯ DUY TRONG DẠY HỌC MÔN TIN

 

            Hiện nay, việc đổi mới phương pháp dạy học vẫn đang còn nhiều tồn tại, hạn chế trong giáo dục phổ thông. Một trong số đó là khả năng thích ứng và sức ì của một bộ phận giáo viên đã cản trở việc đổi mới phương pháp dạy học, ứng dụng CNTT cũng như tổ chức hoạt động trải nghiệm cho học sinh, chưa mang lại hiệu quả cao. Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là phương pháp dạy học chủ đạo của nhiều giáo viên. Số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc kết hợp các phương pháp dạy học cũng như các kỹ thuật dạy học vào trong giảng dạy còn chưa nhiều, hoặc có áp dụng nhưng vẫn mang tình hình thức, chưa thực sự hiệu quả. Việc rèn luyện các kĩ năng sống, kĩ năng giải quyết các tình huống thực tiễn cho học sinh chưa được quan tâm.

Chính vì vậy, nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo là một nhu cầu bức thiết của xã hội ngày nay. Trong đó việc đổi mới phương pháp dạy học được xem là khâu vô cùng quan trọng hiện nay ở tất cả các cơ sở giáo dục nhằm phát huy tính tích tích cực chủ động sáng tạo của học sinh .

Một trong những biện pháp đổi mới phương pháp dạy học hiện nay là sử dụng các kĩ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh. Vậy “Kĩ thuật dạy học” là gì? 

Kĩ thuật dạy học là những cách thức hành động của giáo viên và học sinh trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học. Có rất nhiều kĩ thuật dạy học nhưng có lẽ kĩ thuật dạy học  Lược đồ tư duy đã và đang được áp dụng nhiều nhất hiện nay vì những ưu điểm sau:

- Cách tổ chức các kĩ thuật dạy học này không quá phức tạp nhưng lại có hiệu quả cao, gây được sự hứng thú cho học sinh, trong quá trình hoạt động học tập không học sinh nào bị bỏ quên.

- Học sinh phải chủ động nhiều hơn trong việc học, phải tự nghiên cứu tìm kiếm thông tin kiến thức cả trong và ngoài SGK. Sau khi có được thông tin thì học sinh phải có kỹ năng phân tích, tổng hợp, xử lý thông tin, áp dụng vào thực tiễn để giải quyết vấn đề.

 

Description: 44091829_239918816685950_5084935627116380160_n

- Học sinh ý thức được tầm quan trọng và lợi ích của việc học theo nhóm. Đây là nền tảng giúp các em hình thành kỹ năng làm việc theo nhóm khi tham gia vào môi trường làm việc chuyên nghiệp.

Các kĩ thuật dạy học và việc sử dụng các kĩ thuật dạy học vào thiết kế bài học  theo  định hướng phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh, mang lại hiệu quả cao trong giảng dạy.

Lược đồ tư duy (còn được gọi là bản đồ khái niệm) là một sơ đồ nhằm trình bày một cách rõ ràng những ý tưởng mang tính kế hoạch hay kết quả làm việc của cá nhân hay nhóm về một chủ đề. Lược đồ tư duy có thể được viết trên giấy, trên bản trong, trên bảng hay thực hiện trên máy tính.

 

Cách tiến hành

Bước 1: Bắt đầu từ TRUNG TÂM của một tờ giấy trắng và kéo sang một bên. Tại sao? Bởi vì bắt đầu từ trung tâm cho bộ não, sự tự do để trải rộng một cách chủ động và để thể hiện phóng khoáng hơn, tự nhiên hơn.

Bước 2: Dùng một HÌNH ẢNH hay BỨC TRANH cho ý tưởng trung tâm. Một hình ảnh có giá trị tương đương cả nghìn từ và giúp ta sử dụng trí tưởng tượng của mình.

Bước 3: Luôn sử dụng MÀU SẮC. Bởi vì màu sắc cũng có tác dụng kích thích não như hình ảnh. Màu sắc mang đến cho Lược đồ tư duy những rung động cộng hưởng, mang lại sức sống và năng lượng vô tận cho tư duy sáng tạo và nó cũng thật vui mắt.

Bước 4: Nối các NHÁNH CHÍNH tới HÌNH ẢNH trung tâm, và nối các nhánh cấp hai, cấp ba với nhánh cấp một và cấp hai, v.v... Bởi vì bộ não làm việc bằng sự liên tưởng, và khi ta nối các nhánh lại với nhau, sẽ giúp ta dễ hiểu vấn đề và nhớ dễ dàng hơn.

Bước 5: Vẽ nhiều nhánh CONG hơn đường thẳng.

Bước 6: Sử dụng MỘT TỪ KHÓA TRONG MỖI DÒNG. Bởi, các từ khóa mang lại cho Lược đồ tư duy nhiều sức mạnh và khả năng linh hoạt cao. Mỗi từ hay mỗi hình ảnh đơn lẻ giống như một cấp số nhân, mang đến cho những sự liên tưởng và liên kết của nó diện mạo đặc biệt.

Bước 7: Dùng những HÌNH ẢNH xuyên suốt. Bởi vì giống như hình ảnh trung tâm, mỗi hình ảnh cũng có giá trị của một ngàn từ. Vì vậy, nếu ta chỉ có mười hình ảnh trong Lược đồ tư duy của mình thì nó đã ngang bằng với hàng nghìn từ của những lời chú thích.

Qua tiết dạy thực nghiệm về sử dụng kĩ thuật dạy học  Lược đồ tư duy   nhận thấy những lợi ích thu được như sau:

- Giúp học sinh phát triển hình thành các phẩm chất, năng lực cần thiết như: Các phẩm chất nhân ái khoan dung; Tự lập, tự tin, tự chủ; Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng. Các năng lực như:  Tự học; Giải quyết vấn đề; Sáng tạo; Tự quản lý; Giao tiếp; Hợp tác; Sử dụng CNTT; Sử dụng ngôn ngữ.

- Đặc biệt, kĩ thuật dạy học Lược đồ tư duy vận dụng rất thích hợp trong phương pháp dạy học Định hướng hành động. Là phương pháp dạy học theo quan điểm dạy học nhằm làm cho hoạt động trí óc và hoạt động chân tay kết hợp chặt chẽ với nhau. Trong quá trình học tập, học sinh thực hiện các nhiệm vụ học tập và hoàn thành các sản phẩm hành động, có sự kết hợp linh hoạt giữa hoạt động trí tuệ và hoạt động tay chân. Đây là một quan điểm dạy học tích cực hoá và tiếp cận toàn thể. Vận dụng dạy học định hướng hành động có ý nghĩa quan trong cho việc thực hiện nguyên lý giáo dục kết hợp lý thuyết với thực tiễn, tư duy và hành động. Từ đó giúp học sinh hứng thú với hoạt động học tập, thỏa sức khám phá và sáng tạo.

- Hơn nữa, trong quá trình hoạt động nhóm sẽ tạo ra môi trường học tập thân thiện và những tình huống có vấn đề nhằm khuyến khích người học tích cực tham gia các hoạt động học tập. Chính người thầy giáo phải khơi gợi, khuyến khích học sinh tự khẳng định năng lực và nguyện vọng của bản thân, đồng thời rèn cho các em thói quen và khả năng tự học, phát huy tiềm năng và vận dụng hiệu quả những kiến thức, kỹ năng đã tích luỹ. Từ đây tạo tiền đề để phát triển con người toàn diện trong bối cảnh phát triển của cách mạng công nghiệp 4.0, hướng tới một nền giáo dục Việt Nam hiện đại và hội nhập quốc tế.

 

                                                                                 Tin bài: Đào Như Quyên

Tác giả: Đào Quyên
Nguồn: Đào Quyên
Bài tin liên quan
Chính phủ điện tử
Tin đọc nhiều
Liên kết website
Thống kê truy cập
Hôm nay : 1
Hôm qua : 215
Tháng 06 : 6.874
Năm 2021 : 35.639